Een bronnenstrategie is een routekaart die inzicht geeft in welke duurzame warmtebronnen de regio beschikbaar heeft — nu, richting 2030 én tot 2050 — en hoe deze slim en doelmatig ingezet kunnen worden.
Fundament voor de warmtetransitie
Met de bronnenstrategie legt Twente een robuuste basis voor een duurzame, betaalbare en betrouwbare warmtevoorziening - in binnensteden én buitengebieden. Door nu inzicht te krijgen in bronnen, infrastructuur, warmtevraag en transitiepaden, kan de regio gericht investeren en stapsgewijs groeien naar een klimaatneutrale warmtevoorziening die past bij de kracht en diversiteit van Twente.
Twente als warmteregio
Twente kent een aantal regionale warmtebronnen en biomassa die een grote bijdrage kunnen leveren in het duurzaam verwarmen van de dorpen en steden in Twente.
In de drie grote steden zijn al warmtenetten aangelegd. Er liggen kansen om deze netwerken met elkaar te verbinden. De regio beschikt bovendien over een aantal unieke uitgangspunten:
- een grote bron van restwarmte via Twence;
- bestaande stedelijke warmtenetten die kunnen worden opgeschaald;
- veel potentie voor de opwek van biogas en groengas in het landelijk gebied, met mogelijkheden voor opslag van warmte in bestaande gasinfrastructuur;
- geïdentificeerde lokale warmtebronnen zoals aquathermie, restwarmte en geothermie.
Daarmee kan Twente uitgroeien tot een warmteregio waarin regionale en lokale warmtesystemen samenkomen.
Samen werken aan een open Regionaal Warmtenet
Het toekomstbeeld is een Regionaal Warmtenet waarmee zo’n honderdduizend woningen kunnen worden verwarmd als alternatief voor aardgas. De eerste fase richt zich op het verbinden van de drie grote steden; later kunnen andere gemeenten aansluiten.
De basisbron is restwarmte van Twence die ingezet kan worden in een open netwerk, zodat later ook duurzame bronnen kunnen worden aangesloten, zoals:
- warmte uit oppervlaktewater (aquathermie);
- warmte uit de rioolwaterzuiveringsinstallaties;
- geothermie;
- warmte uit duurzame elektriciteitsoverschotten;
- biogas of groengas bij pieken en back-up.
Als beschikbare warmte uit één bron afneemt — bijvoorbeeld doordat de hoeveelheid afval bij Twence minder wordt, kunnen andere bronnen bijspringen. Dit zorgt voor leveringszekerheid én toekomstbestendig.
Warmtevraag en clusters als startpunt
De bronnenstrategie begint bij de vraag: waar en wanneer zijn duurzame warmtebronnen beschikbaar? Daarom zijn per gemeente 'warmtevraagclusters' bepaald: dat zijn groepen wijken en buurten waar collectieve warmtenetten maatschappelijk én financieel het meest kansrijk zijn.
Hierbij houden we rekening gehouden met:
- de verwachte afname van de warmtevraag door isolatie van woningen;
- toename van de vraag door nieuwbouw;
- technische en economische haalbaarheid.
De puzzel zit in het koppelen van de vraag uit de samenleving en het aanbod van warmtebronnen.
Transitiepaden richting 2050
De bronnenstrategie beschrijft twee mogelijke 'transitiepaden':
Transitiepad 1
- De hoeveelheid restwarmte van Twence halveert rond 2045
- Vanaf circa 2035 zijn er extra bronnen nodig, vooral tijdens piekmomenten
- Versnelde opschaling van lokale bronnen en opslag is nodig
Transitiepad 2
- De hoeveelheid restwarmte van Twence blijft stabiel tot 2050
- Aanvullende bronnen zijn pas later nodig
- Er is minder piekvoorziening nodig in de beginfase
In beide paden zullen lokale netten parallel ontwikkeld worden en op termijn gekoppeld aan het regionale systeem.
Actielijnen: van strategie naar uitvoering
De bronnenstrategie beschrijft concrete stappen voor de komende jaren:
- realisatie van het Regionaal Warmtenet;
- ontwikkeling van lokale, kleinschalige warmtenetten;
- doorontwikkeling van aanvullende warmtebronnen;
- samenwerking binnen de regio en met netbeheerders;
- inzet van klimaatneutrale gassen die nodig zijn tijdens piek-momenten en als back-up.
De RES Twente coördineert de regionale samenwerking om deze acties uit te werken en te realiseren.
Koude bronnen in beeld
In de toekomst zal er ook steeds meer behoefte zijn om woningen en gebouwen te koelen. Daarom gaat de RES Twente samen met de RES West-Overijssel de koude bronnen in kaart brengen.